Giám định hài cốt liệt sỹ là công việc được toàn xã hội đặc biệt quan tâm. Chiến tranh đã đi qua những Việt nam hiện tại có hơn 350.000 liệt sỹ vô danh. Việc trả lại tên cho những liệt sỹ vô danh là công việc được Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm.

V.D.S.A là đơn vị trực thuộc Phòng thí nghiệm trọng điểm công nghệ gen, Viện Công nghệ Sinh học, Viện Hàn Lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam. Viện công nghệ Sinh học được đầu tư đồng bộ nhiều thiết bị tiên tiến: hệ máy giải trình tự thông lượng cao Ion S5XL, hệ máy tách chiết ADN tự động của hãng QIAgen,…. phục vụ cho công tác giám định hài cốt liệt sỹ. Đồng thời viện có đội ngũ nhà khoa học đầu ngành về công nghệ sinh học, nhiều cán bộ trẻ có trình độ được đào tạo bài bản ở nước ngoài.

Một cựu chiến binh đánh đàn cho đồng đội nghe.

I. CƠ SỞ KHOA HỌC PHƯƠNG PHÁP GIÁM ĐỊNH HÀI CỐT LIỆT SỸ

1. Ty thể và hệ gen ty thể:

Ty thể là một bào quan quan trọng của tế bào, nằm trong nguyên sinh chất của tế bào.

Trong một tế bào người luôn tồn tại song song hai hệ gen, hệ gen nhân (nuclear genome) và hệ gen ty thể (mitochondria genome) hai hệ gen này đều có sản phẩm riêng hoạt động có tính chất vừa độc lập vừa tương tác. Hệ gen ty thể chịu ảnh hưởng điều hoà của hệ gen nhân cho nên quá trình hoạt động, phân chia của ty thể phụ thuộc một phần vào sự chỉ huy của hệ gen nhân tế bào.

Hệ gen ty thể là một cấu trúc tạo bởi ADN hai sợi khép kín, có độ dài khoảng từ 13-25 nghìn nucleotide chứa 12-13 gen. Trình tự ADN của gen ty thể thường ổn định qua một thời gian dài trong lịch sử tiến hoá và sự khác biệt trình tự của gen ty thể giữa các thành viên có quan hệ di truyền theo dòng mẹ là rất hiếm.

2. Cơ sở khoa học của giám định hài cốt liệt sỹ:

Ở người ADN ty thể có 16569 cặp bazơ (nucleotide) trong đó có chứa tổng cộng 37 gen mã hoá các sản phẩm, ngoài ra còn có vùng không mã hoá gọi là vùng kiểm soát hay vùng D-Loop có chứa nhiều đặc điểm cấu trúc ADN đặc trưng cho cá thể và vì vậy nó được sử dụng cho mục đích giám định hình sự truy nguyên nguồn gốc cá thể và xác định mối quan hệ huyết thống theo dòng mẹ.

Cấu trúc ADN ty thể người lần đầu tiên được Anderson và cộng sự giải trình tự vào năm 1981 tại phòng thí nghiệm của Fredrick Sanger ở Cambridge nước Anh, ngày nay trình tự gốc này được sử dụng như trình tự chuẩn để thông qua đó so sánh trình tự ADN ty thể giữa các mẫu giám định. Trình tự này được gọi là trình tự Anderson hay trình tự Cambridge.

ADN ty thể có giá trị trong Khoa học hình sự và giám định hài cốt vì chỉ cần một lượng mẫu rất ít thậm chí hầu hết đã bị biến tính, hư hỏng do điều kiện môi trường vẫn có thể tách chiết được ADN ty thể và nhân bội đạt kết quả phục vụ giám định. Chính vì vậy trong các trường hợp mà mẫu giám định là xương, răng, tóc không còn gốc…vv chỉ có thể giải quyết được bằng giám định ADN ty thể.

Trong quần thể người ADN ty thể di truyền nghiêm ngặt theo dòng mẹ, trong tất cả tế bào của các mô và tổ chức cơ thể đều có chứa ADN ty thể với cấu trúc như ADN ty thể của mẹ.

Mặt khác toàn bộ tế bào trứng của một người mẹ sinh ra trong các thời điểm khác nhau đều có chứa trình tự bazơ-nitơ trong ADN ty thể giống nhau nên mọi người con sinh ra từ cùng một mẹ có trình tự nucleotide của ADN ty thể đồng nhất với nhau, ngoại trừ trường hợp xảy ra đột biến. Quá trình di truyền này được lặp đi lặp lại từ đời này sang đời khác đối với dòng nữ và ta gọi đó là sự di truyền ADN ty thể theo dòng mẹ, ADN ty thể chỉ di truyền theo phương pháp này.

Qua đó chúng ta thấy rằng, ADN ty thể rất có ý nghĩa trong giám định các vụ việc liên quan đến người mất tích, giám định hài cốt..

II. PHƯƠNG PHÁP GIÁM ĐỊNH HÀI CỐT LIỆT SỸ BẰNG CÔNG NGHỆ NGS

VDSA sử dụng công nghệ giám định hài cốt liệt sĩ của hãng ThermoFisher dựa trên nền tảng giải trình tự thế hệ mới Ion S5XL – hệ thống giải trình tự NGS mới nhất hiện nay –

  • Phương pháp tách chiết: Sử dụng bộ kit của hãng QIAgen
  • Phương pháp định lượng định lượng DNA (ThermoFisher): Quantifiler Trio DNA Quantification Kit
  • Tinh sạch DNA bằng hạt từ (Beckman Coulter): AMPure XP Agencourt
  • Chuẩn bị thư viện sử dụng bộ thư viện của hãng ThermoFisher
  • Giải trình tự gen với hệ thống Ion Chef – Ion S5XL
  • Phân tích: Sử dụng bộ phần mềm của hãng ThermoFisher

Liên hệ Hotline 01259 822 455 để được hỗ trợ và tư vấn cụ thể cho từng loại mẫu.

Gửi phản hồi

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.